O otwartości i ostrożności, psychopatycznej poetce i Mikołaju wcale nie świątecznym i bestii którą każdy z nas w sobie nosi, czyli o tym, że strach przed drugą istotą nie może przesłonić nam życia

- I widzisz, co by było jakby ta też okazała się psychopatką?- zapytał mnie pół- żartem, pół- serio Mąż.

Miałam się spotkać w czwartek z jedną z osób, nazwijmy to, poznanych przez internet choć okoliczności były tu trochę inne, można domyślać się, jakie. Ale wszystko było już ustalone, miała przyjechać do mnie na noc, może zeszłoby wino, może byłby kac, ale na pewno byłoby miło. Niestety, musiałyśmy to odwołać przez moje pewne okoliczności rodzinne ( na co do tej pory bierze mnie kurwica, bo nie znoszę, jak moja starsza siostra nie liczy się z cudzymi planami).

Jako że wzięłam już i tak dzień wolny na praktykach, wieczorem przyjechałam do Poznania. Siedzieliśmy więc z Mężem sobie wieczorem i wywiązała się dyskusja. A to, co się ostatnio stało, było idealną wodą na jego młyn.

Trzeba wiedzieć, że z Mężem w kwestii poznawania ludzi jesteśmy swoimi przeciwieństwami. On skryty, raczej nieufny, wolący się raczej przyjemnie rozczarować, ja chyba wręcz przesadnie bez zahamowań, jeśli chodzi o kontakty międzyludzkie. Nie mam pewnych barier, potrafię każdego zagadać na śmierć, zaprosić do domu na piwo po godzinie rozmowy. Czasem wychodzi to dobrze, dzięki mnie Mąż jednak zrobił się trochę przez te lata bardziej otwarty na ludzi, ja troszeczkę odpuściłam swój wielki kredyt zaufania. Zresztą, sami zeszliśmy się między innymi przez moje zaproszenie go do domu po zapoznaniu się uprzednio na jednej imprezie. Jakoś tym razem na mój brak rozsądku co do nowo poznanego człowieka nie narzekał...

Mimo to wypracowaliśmy pewien konsensus. Ale nadal nie możemy się zrozumieć, jeśli chodzi o poznawanie ludzi w internecie. Dla mnie to bowiem bez różnicy, czy poznaję kogoś najpierw realnie, w barze przy piwie czy tramwaju, czy wymieniam z kimś opinie na jakimś forum i piszę kilometrowe maile. No bo serio, czym to się różni? Bo nie widzę kogoś twarzą w twarz? Może nie, ale przez pisanie chociaż widać nieraz, jak ktoś myśli. W naszych czasach tak naprawdę internet to chyba główne miejsce, gdzie tak naprawdę poznają się ludzie, choć nie powiem, czasem wydaje mi się to trochę smutne. Ale jednak, czasy i środki komunikacji są, jakie są. Jednak Mąż nie może tego przeboleć, też dlatego, że sam na kimś poznanym przez internet bardzo się przejechał.

-A Białek?- zawsze pytam, gdy zaczyna mi marudzić na "blogowych znajomych". Bo jego właśnie poznałam pisząc parę lat temu bloga. Poznaliśmy się już realnie 3 lata temu, nawet na początku grudnia Biały gościł u nas na weekend. Z Mężem stali się najlepszymi kumplami i to ja się nudzę, gdy oni pokazują sobie nowości ze świata gier.

- To co innego. - słyszę od Męża, który zupełnie nie umie tego uargumentować moim zdaniem.

Nie myślcie, że Mąż mi czegokolwiek zabrania. Co to to nie. Nigdy nie wymuszalibyśmy na sobie czegokolwiek, bo nie na tym bycie razem polega, nie na ograniczaniu swojej wolności, absolutnie. On się po prostu martwi i próbuje nieraz ochronić mnie przed światem przed którym cóż, mnie bronić nie trzeba. Bo tak, czy siak też zawsze może coś się stać. Całkiem inaczej nawet. Świat to nie miejsce, przed którym trzeba chronić. Świat to miejsce, w którym trzeba po prostu żyć i nie pozwolić, by zjadł nas absurdalny strach.

Parę dni temu jednak pewna afera z jeszcze mało znaną młodocianą poetką o której trąbiono we wszystkich serwisach informacyjnych znów obudziła trochę czujność mojego męża, jeśli chodzi o moje poznawanie ludzi przez internet.

Na pewno słyszeliście o dziewczynie z pseudonimem literackim Maria Goniewicz, która razem ze swoim chłopakiem zamordowała jego rodziców. Gdy pierwszy raz usłyszałam o tym w wiadomościach nie skojarzyłam faktów, bo nie podano jej pseudonimu właśnie. A potem powiązałam fakty i zorientowałam się, że faktycznie, na jednym z portali gdzie umieszczała swoje wiersze, wymieniłam z nią sporo komentarzy. Ba. Wymieniłam z nią aż jednego maila! W pewien sposób ubawiona ( mam nieraz dziwne reakcje, serio) zadzwoniłam do Męża, żeby mu o tym powiedzieć. Oho. Błąd. Od razu pojawił się syndrom "a nie mówiłem".

-Ty zawsze przyciągasz dziwnych ludzi, znajdujesz ich sobie a potem są problemy- mówił z tą swoją nutą zamartwiania się w głosie. Może i coś w tym prawdy jest. Mam talent nieraz do dziwnych spotkań, talent do dziwaków, bo sama chyba jakoś jestem jednym z nich. Jak się okazuje, może mam "talent" do psychopatów...

Ale tych nie spotyka się tylko w internecie, jak powiedziałam też Mężowi.

Przypomniałam sobie sytuację, która zmroziła mi krew w 3 klasie liceum.

Lubiłam Mikołaja, choć wiele osób nie mogło się z nim dogadać. Kumpel z równoległej klasy, z którym często po lekcjach chodziłam na szluga do parku. Czasem spotykaliśmy się na imprezach licealnych, on ze swoją dziewczyną, milczącą i skrytą Martą, ja zawsze rozbiegana i podpita. Wymienialiśmy nieraz godzinami poglądy, skrajnie różne, czasem wręcz się kłóciliśmy w dyskusjach, ale zawsze były to dobre, ubogacającej kłótnie.

Piekielnie inteligentny, trochę dominujący, jednak w sumie przeciętny uczeń liceum. Syn znanych w mieście lekarzy, psychiatry i pani ginekolog. Czasem wycofany i nie okazujący za bardzo emocji, ale który facet, zwłaszcza w okresie liceum, jest aż tak bardzo znowuż wylewny? No chyba takiego nie ma.

Pewnego razu w parku, gdy zaczynała się wiosna, to był marzec, Mikołaj zaczął coś być..nazwijmy to, troszkę nachalny. Nie było tajemnicą, że jakiś czas temu zdradził Martę, która chyba nie chciała z nim sypiać, bo nie była na to gotowa jak to się mówi. Dałam Mikołajowi w dziób mentalnie, mówiąc, że primo ja mam faceta, secundo on ma dziewczynę, tertio to nigdy nie był taki rodzaj znajomości. Przyjął to cholernie spokojnie. Dalej chodziliśmy na fajkę po lekcjach, ale wyglądało to troszkę inaczej, nie można się temu dziwić przecież.

W połowie kwietnia, w miejscowości do której chodziłam do liceum, zaginęła dziewczyna. Chyba miała na imię Justyna, wiecie, nawet tego już nie pamiętam. Szukano jej przez dwa tygodnie, po czym wezwano Mikołaja na przesłuchanie na policję. Okazało się, że to on wysłał jej ostatniego sms-a. Wyszło na jaw, że mieli romans, ot, tacy fuck friends z nich. Oho, ze mnie chciał sobie też taką zrobić, pomyślałam złośliwie. Wtedy jeszcze nie wiedziałam, co teoretycznie mogło mnie spotkać.

Marta dowiedziała się oczywiście o wszystkim i roniła wielkie łzy na szkolnych korytarzach, ale nic więcej w tym momencie z tego ni wynikło. On łajdak, ona poszkodowana, ale to tylko ostatni sms.

Kolejne dwa tygodnie później wpadła do mnie roztrzęsiona Gośka, moja dobra znajoma.

-Baśka, dawaj ćmika- powiedziała, nie mówiąc nic więcej. Oho, coś się stało, pewnie kolejna kłótnia z rodzicami albo facetem pomyślałam. Nic z tego.

Okazało się, że jej młodszy brat ze swoimi kumplami poszli pić wino w miejscowości oddalonej o parę kilometrów od tej, w której zaginęła Justyna. Znaleźli jej ciało. Przypadkiem, jeden z nich potknął się o jej głowę.

Znaleźli ciało zmasakrowane, bez twarzy praktycznie, rozgniecionej kamieniami. Ciało z połamanymi paznokciami, którymi biedna dziewczyna broniła się przed wymyślnymi torturami. Ciało z ponacinanymi piersiami, jak dowiedziałam się potem od wujka bliźniaczek, który pracował w lokalnej policji.

Trzy dni później zwinęli Mikołaja do aresztu.

Okazało się, że Justyna chciała zerwać ich znajomość. A Mikołajowi bardzo się to nie spodobało. Tego wieczoru poszedł do niej, znokautował ją i zabrał w jakieś odludne miejsce, gdzie dręczył ją przez dwa tygodnie. Tak, nie zabił jej od razu. Najpierw zabawił się nią, jak kot z myszą. Nie wnikam, jakie były powody. Czy w ogóle w umyśle psychopaty- bo tym z definicji przez te wszystkie lata był Mikołaj- można o tym mówić. Powody własne, chyba tylko i wyłącznie, istniejące we własnym świecie.

Ale..kto z nas nie ma własnego świata? Nie będę się tutaj jednak rozwodzić nad kwestią istnienia lub nie normalności w psychice, nad wewnętrzną bestią którą w sobie każdy nosi, ale nie każdy umie opanować. Chodzi mi o coś zupełnie innego.

Miałam tym razem po prostu szczęście.

Trzy lata praktycznie znałam człowieka, który właśnie owej bestii w sobie nie umiał opanować. Nie zorientowałam się ani odrobinę. Czy to ja mogłam być Justyną? Na pewno. Ale takie gdybanie nic mi nie da.

Tak samo jak nic nie da mi nigdy gwarancji bezpieczeństwa. Takowa nie istnieje, nigdy nie miała wręcz prawa istnieć. W żadnym aspekcie. A tym bardziej, jeśli chodzi o ludzką naturę.

Nawet, gdy jesteśmy z kimś niesamowicie blisko, przez wiele lat nie mamy tej pewności. Tylko bywamy bardziej zaskoczeni, gdy zamorduje lub zgwałci przyjaciel. Ale to tylko my sami. Statystyki pokazują, że to znacznie częstsze.

Nigdy nie wiemy, co siedzi w drugim człowieku i kiedy się obudzi. Bo czy Marta, wieloletnia dziewczyna Mikołaja wiedziała, że ten ją zdradza, czy wiedziała, że nosi w sobie mordercę ( albo raczej, że potrafi go uwolnić?)? Do dzisiaj zastanawiam się, jak się z tym czuła. Nie miałam okazji z nią rozmawiać, zniknęła przed maturami ze szkoły.

Czy coś przeczuwał jego ojciec, przecież dyplomowany psychiatra z wielką renomą? Czy wiedziała matka, z którą był naprawdę blisko z tego co mi wiadomo? Ludzie pytali potem, "gdzie byli rodzice". Śmieszne. Nie zawsze można wszystko przewidzieć.

Czy coś podejrzewała sama Justyna?

W telewizji teraz każdy wypowiadał się na temat pani Goniewicz, młodej poetki morderczyni. Każdy doszukał się teraz w jej wierszach podtekstów. Każdy z jej licem mówił, jaka to była dziwna i skryta. Mówili o tym teraz. Ciekawe, ilu z tych ludzi po prostu chce zabłysnąć jako wielcy znawcy ludzkiej psychiki. Pewnie połowa z nich co najmniej nic "dziwnego" w niej wcześniej nie widziała. Nie widziała w jej chłopaku, o którym mówią, że to ona "go zepsuła". Nie idzie zepsuć człowieka. Każdy z nas ma w sobie potencjał mordercy. Ted Bundy był przecież takim miłym obywatelem, a Gertrude Baniszewski ( o której jeszcze pewnie kiedyś napiszę) była na pierwszy rzut oka zwyczajną gospodynią domową, która trochę żyła w nędzy.

Nigdy nie wiemy co siedzi w człowieku. Ba, nigdy nie wiemy, co siedzi w nas samych. Bo to okoliczności wydobywają z nas pewne zachowania, odruchy. Mówimy szumnie "nigdy nie zabiłbym człowieka", "nigdy nie znęcałbym się nad drugą istotą". Możemy tak mówić jedynie na dany moment, jedynie siedząc wygodnie przed swoim komputerem z herbatką obok. Póki nie dosięgnie nas wojna, póki nie dosięgnie nas walka o przetrwanie. Póki nie dosięgnie nas zwykły stres czy posłuszeństwo wobec autorytetów, co pięknie udowodnił Millgram w swoim eksperymencie, co potwierdził Zimbardo tworząc tak zwany efekt Lucyfera. Każdy z nas jest na to podatny.

Jeśli nie znacie owych eksperymentów, nie będę ich tutaj opisywać, znajdziecie je bez problemu w internecie czy mądrych książkach, ba, na temat eksperymentu Zimbardo powstały nawet dwa filmy.

Jednaj, niewątpliwym jest, że w obu przypadkach przeciętni ludzie, tzw. normalni, zdrowi psychicznie, bez widocznych skłonności do agresji czy sadyzmu zaczęli znęcać się nad tymi, którzy byli im poddani. Presja otoczenia, stres wobec zachowania porządku w przypadku eksperymentu Zimbardo...w tym przypadku zresztą nawet sam Zimbardo popadł w pewną paranoję, gdy słyszał o planowanym buncie w jego zaimprowizowanym w podziemiach uczelni więzieniu. Sam nie potrafił się opanować. Zagrał we własną grę i przegrał.

Możemy więc mówić o ostrożności, jednak, okazuje się, że większość z nas nie jest w stanie ochronić się nawet przed bestią w sobie. Nie mamy wielkiej, odgórnie narzuconej moralności, nie mamy kręgosłupa moralnego, który mówi to jest dobre, a to zła. Pójdę dalej- zła i dobra też wcale nie ma. Są czyny na dany moment, to wszystko. A ich suma składa się na nas.

Nie potrafimy obronić się nieraz, przez pryzmat pewnych okoliczności patrząc, przed bestią w sobie, więc jak możemy obronić się przed bestią w drugim człowieku, jak w ogóle ją wyczuć? Nie sposób. To , co nas spotyka jest często po prostu kwestią przypadku, pewnym wygranym biletem na kole fortuny, jak u mnie w przypadku Mikołaja.

Nie ochronimy się przed światem, musimy chyba po prostu żyć. Nie mówię, że mamy wskakiwać od razu obcemu człowiekowi do samochodu późną nocą- choć sama zrobiłam tak wiele razy i nie żałowałam, bo podróże na stopa są co najmniej wesołe- ale nie widzę sensu, żeby się bać. Bać drugiego człowieka.

Nikt i nic nie zagwarantuje nam bezpieczeństwa. Każdy z nas zostanie zraniony emocjonalnie co najmniej parę razy w życiu, ba, wielu z nas zostanie pewnie zranionych dosłownie, fizycznie. Być może ktoś z nas zginie z ręki kogoś, komu się ufało. Nie jesteśmy w stanie tego przewidzieć. Nie możemy się odciąć nawet, co próbował zrobić przecież Beksiński- a i tak został zamordowany. W swoim własnym domu.

A skoro nie przewidzimy...to po co się bać? Mam wrażenie, że drżąc w strachu o własne bezpieczeństwo, własne życie wręcz i drżąc nad jego kruchością, nieraz po prostu je tracimy. Drugi człowiek może mnie przecież zabić. Ale zabić może mnie pożar w domu czy pędzący autobus. Drugi człowiek może mnie zranić. A czy nie zrani cię...samotność, ta dosłowna samotność, w którą się wpędzasz, odcinając się od innych ludzi?

Wszystko jest kwestią wyboru i ja osobiście zawsze wybierałam- nie bać się. Może nauczyłam się trochę pewnej rozsądnej ostrożności, ale wiem, ile bym straciła, gdybym przesadnie ostrożna była. Nie zeszłabym się może z moim Mężem, bo przecież cały początek naszego związku był na wariackich papierach- ja byłam szalona jak zawsze, on zaszalał pierwszy raz w swoim życiu w ten sposób. Gdybym była nadmiernie ostrożna nie poznałabym pewnie swoich najlepszych przyjaciół, których już teraz nie ma. Gdybym była przesadnie ostrożna nie poznałabym wielu ludzi właśnie, nie doznałabym i nie przeżyła wielu wspaniałych momentów.

Nie mówię, że zawsze było kolorowo, nie mówię też, że nie miałam po prostu "więcej szczęścia niż rozumu" jak to często powtarza mi moja mama. Może kiedyś limit mojego szczęścia się wyczerpie i rozum zajęczy mi "na cholerę mnie nie słuchałaś?". Ale mam wrażenie, że nie nastąpi to jeszcze teraz.

Wolę ufać, poznawać i parę razy się sparzyć, niż nie doznać nigdy, tkwić w jakiejś klatce nieufności. Tego uczę też trochę swojego Męża, a on uczy mnie, że nie zawsze trzeba być skrajnie wręcz ufnym i może ma rację, nie przeczę. Ale nadal, nie boję się, bo strach zabiera życie. A to ważne jest też przez ludzi, którzy są w nim obecni i którzy nas mijają, czegoś nas uczą.

A ja mam zamiar dalej "napierdalać życie". W różnych aspektach, w tym także. Nawet jak na mojej drodze stanie ktoś, kto naprawdę, dosadnie mnie zrani- mówię trudno. To cena za to, co już doznałam i za wszystkie wspaniałości. Bo nie przewidzę i tak.

Nie ma co gdybać, starczy żyć.

-A jak ktoś mi cię skrzywdzi, to go zabiję...- wymamrotał mi jeszcze sennie w łóżku Mąż, zasypiając i przytulając mnie po tylu dniach rozłąki. Cóż. Wiemy, co obudziło by jego bestię ale...może moja ciemna i próżna strona się tu udziela- ale dobrze się z tym czuję. Może właśnie on musi być ostrożny za mnie, żebyśmy we dwoje mogli właśnie, po prostu, żyć?